Farmakon - Časopis specijalizovan za apotekarstvo

Homeopatija u farmaceutskoj praksi

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, homeopatija se kao metod lečenja nalazi na drugom mestu u svetu, odmah posle kineske tradicionalne medicine, a za njom slede fitoterapija i tek na četvrtom mestu alopatski način lečenja, tj. zvanična medicina

Homeopatija je efikasna i naučno zasnovana metoda lečenja koja podstiče prirodne sposobnosti čovekovog organizma da se izleči. Ona polazi od toga da su sva stanja poremećenog zdravlja odraz poremećene ravnoteže u čoveku i da je bolestan čovek ono što treba da bude lečeno, a ne njegova bolest, što je i osnovni postulat holističkog pristupa lečenju.

Klasična homeopatija, koju je kao medicinsku metodu ustanovio dr med. Samjuel Kristijan Fridrih Haneman krajem 18. i početkom 19. veka, zbog svojih dobrih rezultata vrlo brzo je postala popularna u Evropi i Americi. Od 1970. godine homeopatija oživljava u mnogim zemljama u više oblasti: pojavljuju se edukativne institucije, postaje deo nacionalnih zdravstvenih sistema u nekoliko zemalja i dolazi do razvoja istraživanja.

Danas je homeopatija priznata na svim kontinentima bilo kao nezavisan bilo kao alternativni (komplementarni) medicinski sistem. Sve popularnija i kod nas, homeopatija može brzo i pouzdano da ublaži akutne i hronične zdravstvene probleme na prirodan način, otklanjajući uzrok, a ne samo posledice bolesti.

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, homeopatija se kao metod lečenja nalazi na drugom mestu u svetu, odmah posle kineske tradicionalne medicine, a za njom slede fitoterapija i tek na četvrtom mestu alopatski način lečenja, tj. zvanična medicina.

Prva apoteka u Srbiji koja ima odobrenje Ministarstva zdravlja za magistralnu i galensku izradu homeopatskih lekova je Zelena apoteka iz Novog Sada. Vlasnica apoteke je Nada Davidovac, farmaceut na specijalizaciji iz farmaceutske zdravstvene zaštite, koja se školovala na tri najprestižnije škole klasične homeopatije. Značajno iskustvo stekla je i na homeopatskoj praksi 2002. godine u Beču, u apoteci koja se pretežno bavi izradom homeopatskih lekova. Planira sprovođenje jednodnevnih edukativnih kurseva za farmaceute pod nazivom Kako uvesti homeopatiju u svoju apoteku.

– Po važećem zakonu, homeopatski lek ima tretman kao i svaki alopatski lek, što znači da se njegov promet vrši isključivo preko apoteke. To nas kao farmaceute obavezuje da se što pre edukujemo o principima homeopatije da bismo mogli adekvatno da izdamo ili po potrebi izradimo homeopatski lek. Završivši visokokvalitetne škole, Belgijski koledž, Nemačku školu i LICH, mnogo sam naučila, ali i shvatila da to znanje nije lako primenljivo u apoteci. Tokom četiri-pet godina školovanja vi se učite veštini kako da za pacijenta prepišete odgovarajući homeopatski lek. To je individualni pristup koji nekada zahteva i dva-tri sata razgovora sa pacijentom. Učite kako da od pacijenta dobijete relevantne informacije o njegovoj tegobi, o različitim metodama određivanja leka, i na kraju, obimnu Materiju mediku, koja sadrži zaista veliki broj „slika“ homeopatskih lekova. Vi postajete homeopata terapeut, možete da otvorite ordinaciju, dobijete od Ministarstva zdravlja licencu za sebe kao homeopatu i licencu za ordinaciju koja se bavi homeopatijom. Tako imate novu kvalifikaciju – kaže za Farmakon mr ph. Nada Davidovac.

Ona dodaje da će i kod nas kao i na Zapadu, gde je već odavno praksa da se jedan posao ne radi celog života, neki poželeti da promene profesiju. Nada planira da organizuje kurs iz homeopatije za farmaceute.

– Budući da se homeopatijom bavim od 2000. godine, kroz sopstveno apotekarsko iskustvo polako sam i sama učila kako da svoje homeopatsko znanje primenim u apoteci, u zemlji gde mnogi još uvek ne znaju šta je homeopatija. To predstavlja osnovni razlog zbog kojeg planiram organizovanje kursa za farmaceute. Kurs će trajati pet meseci, a održavaće se jedanput mesečno, četiri sata, sa manjim brojem polaznika, a po principu radionica. Prvi kurs počeće već u martu – navodi mr ph. Nada Davidovac.

Edukacija i udruženja u Srbiji

Ne postoji standardizovani program obuke homeopatskih farmaceuta. Farmaceuti koji su uključeni u procese spravljanja i distribuiranja homeopatskih lekova stiču obrazovanje po različitim programima u različitim zemljama. U Srbiji se organizuje edukacija u vidu seminara, letnjih škola i kurseva ili klasičnog školovanja i usavršavanja, a traje od dve do pet godina.

Udruženje za klasičnu homeopatiju Hahnemann osnovano je 1997. godine u Novom Sadu i okuplja i lekare i osobe drugih profesija. Udruženje organizuje seminare i letnje škole, a ponudilo je i napredni dvogodišnji kurs u saradnji sa Homeopatskim koledžom iz Belgije. Registar udruženja homeopata koji mogu samostalno da obavljaju homeopatsku praksu formiran je 2003. godine i zaključno sa septembrom 2008. broji 37 homeopata (lekari i drugi). Predsednik komisije za registraciju bio je Piter Čepel, poznati britanski homeopata i jedan od osnivača Britanskog homeopatskog društva. On je vodio školovanje prve generacije studenata homeopatije u našoj zemlji. Procedura za upis u registar homeopata, između ostalog, uključuje i obavezno četvorogodišnje školovanje iz klasične homeopatije uz najmanje jednu godinu provedenu pod vođstvom registrovanog homeopate iz inostranstva. Udruženje je član Evropskog komiteta za klasičnu homeopatiju (ECCH) od 2004. godine.

Sekcija za klasičnu homeopatiju Srpskog lekarskog društva osnovana je 2002. godine. Predsednik je akademik prof. dr Miloš Popović. Sekcija je član Lige i ECCH-a, a okuplja isključivo lekare i farmaceute (ukupno oko 70 članova). Organizuje jednogodišnje kurseve u saradnji sa nemačkim Udruženjem lekara homeopata (DZVHA), po čijem se programu nastava odvija, a predavač je, po pozivu Medicinskog fakulteta, Herbert Molinger.

Edukaciju iz klasične homeopatije za sve polaznike, bez obzira na to da li su lekari, ponudio je oktobra 2005. godine i obrazovni centar Simillimum iz Beograda, u saradnji sa London International College for Homeopathy (LICH). Osnovno školovanje traje tri godine za zvanje homeopata, a usavršavanje još dve, za zvanje diplomirani homeopata. Isto tako, LICH u Beogradu održava četvorogodišnje studije iz oblasti klasične homeopatije. Poznato je da se britanska kraljevska porodica homeopatski leči više od sto godina, a i sama kraljica je diplomirani homeopata.

Gordana Žikić je student druge godine londonskog koledža, farmaceut, specijalista farmakoekonomije i farmaceutske legislative i za Farmakon objašnjava da, bez obzira na to što se za homeopate mogu školovati osobe raznih profesija, zdravstveni radnici ipak imaju značajne prednosti nad ostalima.

– Postoje podeljena mišljenja o tome da li homeopatijom treba da se bave isključivo medicinski radnici. Farmaceuti odlično poznaju periodni sistem elemenata, latinski jezik, farmakognoziju, anatomiju sa fiziologijom, i uz dobro poznavanje engleskog jezika imaju sve što je potrebno za početak bavljenja homeopatijom. S druge strane, postavlja se pitanje da li neko ko nema takva prethodna znanja, a vođen je samo ljubavlju prema homeopatiji, može očekivati da uspešno savlada opis oko 6.000 homeopatskih lekova i nekoliko desetina hiljada stranica obavezne literature – kaže Žikićeva.

Umetnost u homeopatskom lečenju, kako objašnjava, sastoji se pre svega u načinu izvođenja repertorizacije, tj. tehnike pronalaska homeopatskog leka pomoću pravilno uzetih podataka od pacijenta i literature pisane u staroj formi engleskog jezika koja brojne podatke svrstava na veoma neobičan način.

– Napraviti od grupe podataka o stanju pacijenta put kroz repertorijum – Synthesis i doći do pravog leka nije samo dobro izvežbana tehnika već i prava umetnost. Sve ostalo je lako. Sama tehnika izrade homeopatskog leka pomoću mašine za potenciranje do te mere je usavršena poslednjih dvesta godina da se lek dobije za nekoliko sekundi – kaže Gordana Žikić.

Zašto ipak homeopatija?

Medicina 21. veka jeste spoj konvencionalne i alternativne medicine, pa moramo zaključiti da je proširivanje znanja iz oblasti alternativne medicine postalo obaveza i za farmaceute.

Sa više od 6.000 homeopatskih lekova koji su trenutno u opticaju i novim koji se stalno pronalaze, homeopatija je jedan od priznatih i preporučenih alternativnih načina lečenja. Međutim, za razliku od alopatske medicine koja povlači lekove sa tržišta svake godine kako se nova neželjena dejstva otkrivaju, homeopate koriste iste lekove koje su koristili još pre dvesta godina. Kombinovani homeopatski preparati za široka indikaciona područja nisu u skladu sa principima klasične homeopatije, koja podrazumeva individualizovanu terapiju za svakog bolesnika, ali će svakako doprineti popularizaciji homeopatskog leka kod alopatskih lekara. Nova otkrića na polju kvantne fizike pomažu nam da bolje razumemo homeopatiju, koja otkriva i primenjuje supstance istovetne u rezonantnim vibracijama tela, pa je potreban minimalni nivo vitalne energije da bi telo uopšte moglo da reaguje na homeopatski tretman.

Popularizacija ove alternativne metode lečenja ide u prilog i smanjenju ukupnih troškova lečenja budući da je upotreba homeopatskih preparata bilo u preventivne bilo u kurativne svrhe, mnogo jeftinija od upotrebe klasičnih farmaceutskih proizvoda kako zbog same cene tako i zbog skraćene dužine upotrebe. Ipak, razlozi zbog kojih se pacijenti ipak odlučuju za homeopatiju jesu netoksičnost, odsustvo neželjenih efekata i zavisnosti, kao i sve popularnija primena preparata sa prirodnim sastojcima.

Tekst: mr ph. spec. Verica Dugan
Foto: Dragana Đorović, Jelena Vemić